1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το ΠΑΣΟΚ με τον Ανδρέα Παπανδρέου ήρθε στην πολιτική πραγματικότητα της Ελλάδας ως η πολιτική έκφραση των «μη προνομιούχων» και των λαϊκών στρωμάτων που επί δεκαετίες βρίσκονταν στο περιθώριο της πολιτικής ζωής της χώρας. Είναι ο πολιτικός σχηματισμός που πέτυχε να εκφράσει την μεγάλη Δημοκρατική Παράταξη, που ομογενοποίησε – για πρώτη φορά μετά το ΕΑΜ – τη δυναμική της συντριπτικής πλειοψηφίας του Ελληνικού Λαού. Είναι ο πολιτικός εκφραστής της «δημοκρατικής πλειοψηφίας» που κατόρθωσε αυτό που ποτέ μέχρι τότε δεν είχε κατορθώσει άλλο αριστερό κόμμα: να φέρει τον Λαό στην Εξουσία, να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες από το Λαό, στο όνομα του Λαού και για το Λαό. Το ΠΑΣΟΚ έκανε τον Λαό κυρίαρχο και πρωταγωνιστή.

 

Η ιδεολογική και πολιτική παρακαταθήκη γενιών και γενιών του Δημοκρατικού Κινήματος της χώρας μας μπήκαν στο χωνευτήρι των πολιτικών διεργασιών του ΠΑΣΟΚ και είχαν ως αποτέλεσμα τη διατύπωση των Αρχών του Κινήματος, όπως αυτά παρουσιάστηκαν μέσα από τα καταστατικά του κείμενα. Η δημοκρατική λειτουργία του ΠΑΣΟΚ, βάθαινε και καταχτιόταν μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο, σαν αποτέλεσμα των γνήσιων και ακατάλυτων δεσμών με την κοινωνία και το λαϊκό κίνημα. Το κόμμα λειτουργούσε πολιτικά, τόσο στον οργανωτικό τομέα όσο και στον τομέα των πολιτικών ζυμώσεων και συνθέσεων. Και αυτό γιατί διατηρούσε τα πολιτικά του χαρακτηριστικά και βάθαινε τη διαλεκτική του σχέση με την κοινωνία.

 

Η ανάληψη κυβερνητικών ευθυνών επί μακρόν και η συνακόλουθη ενσωμάτωση του συντριπτικά μεγαλύτερου μέρους του κομματικού μηχανισμού από το Κράτος είχε ως αποτέλεσμα την σταδιακή απο-πολιτικοποίηση, απομαζικοποίηση και τελικά απαξίωση της οργάνωσης. Το ΠΑΣΟΚ απονευρώθηκε πολιτικά, έχασε τον ριζοσπαστισμό του, έκοψε τις επί χρόνια θεμελιωμένες σχέσεις του με την κοινωνία, έπαψε να αφουγκράζεται και να μεταφράζει πολιτικά τις αγωνίες και τα οράματα του λαού. Επαψε να είναι η ιδεολογική πρωτοπορία του μαζικού κινήματος και των διεκδικήσεων των λαϊκών στρωμάτων.

 

Η ιδεολογική διαπάλη – και τα αποτελέσματα των συνθέσεων – έπαψαν να υπάρχουν. Το κόμμα έγινε ένα κοσμικό club υποψήφιων προς διορισμό ή περιφερόμενων διαπλεκόμενων «παραγόντων». Οι κομματικές διαδικασίες σε χαμηλότερο επίπεδο σταμάτησαν, ενώ οι κορυφαίες εξ αυτών έχασαν την σπουδαιότητά τους και μετεξελίχθηκαν σε απλά επικοινωνιακά shows. Το κορυφαίο καθοδηγητικό όργανο, το Συνέδριο, έχασε τα πολιτικά του χαρακτηριστικά και από διαδικασία ιδεολογικής αντιπαράθεσης και σύνθεσης μεταλλάχθηκε σε όργανο νομιμοποίησης προαποφασισμένων – σε κλειστά γραφεία – πολιτικών.

 

«Ενιαίο κέντρο καθοδήγησης» έπαψε να υφίσταται. Τον ρόλο του κυβερνητικού και κομματικού εκπροσώπου ανέλαβαν συγκεκριμένα εκδοτικά συγκροτήματα, επικοινωνιακοί εκφραστές του ντόπιου (αλλά και ξένου) διαπλεκόμενου κεφαλαίου. Οι πολιτικές επιλογές της Κυβέρνησης γίνονταν πλέον γνωστές από τα Μ.Μ.Ε. Η Κυβέρνηση και το κόμμα λειτουργούσαν – και δυστυχώς το κόμμα λειτουργεί ακόμη – σαν ένα σύνολο αυτόνομα κινούμενων προσώπων, τα οποία μάλιστα διαγκωνίζονται για το ποιος θα πάρει μεγαλύτερο μερίδιο από την προβολή στα παράθυρα των τηλεοπτικών σταθμών.

 

Ειδικότερα για τον κομματικό μηχανισμό, την πάλαι ποτέ πρωτοπόρα, μαζική και ριζοσπαστική οργάνωση της βάσης, η πλήρης απαξίωσή της είχε ως αποτέλεσμα να μετατεθεί το κέντρο βάρους στα βουλευτικά γραφεία και στα γραφεία των κατά τόπους πολιτευτών και παραγόντων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την αδυναμία της οργάνωσης (της όποιας έχει πλέον απομείνει) όχι μόνο να διαχειριστεί ιδεολογικο-πολιτικά την εκάστοτε συγκυρία και να παρέμβει στα πολιτικά δρώμενα, αλλά ούτε καν να συγκροτήσει έναν στοιχειωδώς αποτελεσματικό μηχανισμό στις εκλογικές αναμετρήσεις.

 

Η πολιτική ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ δεν είναι μια διαδικασία ανεξάρτητη από την πολιτική και ιδεολογική επανα-συγκρότηση, γενικότερα, της Δημοκρατικής Παράταξης. Προϋποθέτει κατ’ αρχήν τον επανακαθορισμό του ιδεολογικού στίγματος και της πολιτικής στόχευσης. Η οργανωτική ανασυγκρότηση ακολουθεί, ως η διαλεκτική συνέχεια και εφαρμογή της ιδεολογικής αποσαφήνισης.

 

Το ΠΑΣΟΚ ούτε ήταν, ούτε – προφανώς – μπορεί να γίνει μονολιθικό κόμμα «ιδεολογικής καθαρότητας». Ηταν και είναι ένα πλατύ μέτωπο συστράτευσης όλων των δημοκρατικών πολιτών, ένα ιδεολογικό χωνευτήρι ομογενοποίησης όλων των ρευμάτων, των ιδεών και των πολιτικών του δημοκρατικού, σοσιαλιστικού και προοδευτικού χώρου. Είναι η πολιτική έκφραση του μετώπου των λαϊκών στρωμάτων του τόπου, των «μη προνομιούχων», των πατριωτών, των εργαζόμενων και των ανέργων. Είναι όμως και η πολιτική έκφραση της κυβερνητικής ευθύνης και προοπτικής της Δημοκρατικής Παράταξης.

 

Η Δημοκρατική Παράταξη, σε όλες τις φάσεις της ιστορικής εξέλιξης, γνώριζε νίκες αλλά και πισωγυρίσματα. Αυτό όμως που κατόρθωσε το ΠΑΣΟΚ ήταν η χειραφέτηση του δημοκρατικού και προοδευτικού χώρου. Το ΠΑΣΟΚ είναι ο μόνος πολιτικός σχηματισμός που κατόρθωσε να εκφράσει το σύνολο της Δημοκρατικής Παράταξης και να της δώσει κυβερνητική προοπτική. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο επίτευγμα και η σημαντικότερη προσφορά του ΠΑΣΟΚ στο λαϊκό δημοκρατικό κίνημα του τόπου.

 

Η οργανωτική ανασυγκρότηση του ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να ξεκινήσει από την ιδεολογική αποσαφήνιση των αρχών και των στοχεύσεών του και να περάσει στην γενική οργανωτική ανασυγκρότηση του κόμματος και τέλος να καταλήξει στην συγκροτημένη διατύπωση κυβερνητικού προγράμματος, με κοινωνικό όραμα και με προτεραιότητες, το οποίο θα υπερφαλαγγίζει τις κάθε είδους απλές διαχειριστικές λογικές.

 

Βασιζόμενοι στις απαράβατες αρχές της ιδρυτικής Διακήρυξης της 3^ης Σεπτέμβρη, η οποία παραμένει διαχρονικά επίκαιρη και βασιζόμενη στην μαρξιστική μέθοδο ανάλυσης των κοινωνικών και οικονομικών φαινομένων, χωρίς όμως δογματισμούς, διαμορφώνουμε την αξιόπιστη πολιτική πρόταση για το μέλλον της Ελλάδας και του Λαού της, ένα μέλλον ευημερίας, ανεξαρτησίας, ειρήνης και προόδου, δημοκρατίας και κοινωνικής συνοχής.

 

Είμαστε σίγουροι για τη δύναμη των ιδεών μας. Είμαστε σίγουροι για το μέλλον της κοινωνίας μας. Όμως πρέπει να δουλέψουμε. Εξάλλου ο δρόμος της ΑΛΛΑΓΗΣ – της οποιαδήποτε αλλαγής, πόσο μάλλον της σοσιαλιστικής αλλαγής – δεν είναι ποτέ εύκολος.

 

 

 

2. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ

Το κόμμα είναι ο καθοδηγητικός μηχανισμός που θα μετουσιώσει το λαϊκό κίνημα σε μαζικό πολιτικό κίνημα. Πρέπει να αποτελεί τον ιμάντα της αμφίδρομης τροφοδότησης και ζύμωσης των πολιτικών ιδεών. Ένα κόμμα με πολιτικά χαρακτηριστικά και με πλήρη δημοκρατική λειτουργία σε όλες τις βαθμίδες είναι αυτό που θα διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα των αγώνων του λαού. Ενα κόμμα γνήσια συλλογικό, συμμετοχικό και δημοκρατικό, που σέβεται, ακούει, αξιοποιεί, αξιολογεί αξιοκρατικά και δίκαια και προστατεύει τα στελέχη του και αναπτύσσει στην πράξη δεσμούς συντροφικότητας και αλληλεγγύης είναι αυτό που εγγυάται την αυτόνομη πολιτική του δράση, προς όφελος των κοινωνικών στρωμάτων που εκφράζει.

 

Η κομματική οργάνωση του ΠΑΣΟΚ πρέπει να ξεπεράσει τις παθογένειες του παρελθόντος και να αποκτήσει ανοιχτά χαρακτηριστικά στη δομή και στη λειτουργία της. Μόνο έτσι θα ξαναγίνει πολιτική οργάνωση και όχι κλειστή λέσχη συζητήσεων και ομφαλοσκοπήσεων, ούτε αποστεωμένος μηχανισμός εξυπηρέτησης προσωπικών φιλοδοξιών. Το κόμμα, το σύγχρονο, προοδευτικό, σοσιαλιστικό κόμμα – παράταξη πρέπει να είναι ανοιχτό αλλά όχι διαμπερές. Πρέπει να είναι πολυσυλλεκτικό αλλά όχι κατακερματισμένο. Πρέπει να είναι δημοκρατικό αλλά όχι εσωστρεφές. Πρέπει να βρίσκεται σε δυναμική και διαλεκτική σχέση με τα κοινωνικά δρώμενα αλλά να μην χειραγωγείται από αυτά.

 

Το κόμμα πρέπει να έχει τα πολιτικά χαρακτηριστικά εκείνα που θα εξασφαλίζουν την ώσμωση με το κοινωνικό γίγνεσθαι αλλά και που θα του επιτρέπουν να παίζει αποτελεσματικά τον πρωτοπόρο και καθοδηγητικό του ρόλο. Η οργάνωση του ΠΑΣΟΚ πρέπει να σέβεται όλες τις κοινωνικές πρωτοβουλίες, όλα τα δίκτυα πολιτών και όλα τα δίκτυα ιδεών, να τα αξιοποιεί, να τα θεωρεί πλούτο μέσα στην πολυφωνία που πρέπει να καλύπτει ένα Κόμμα τόσο ευρύ και πολυσυλλεκτικό, όπως το ΠΑΣΟΚ.

 

Οι θέσεις μας για την οργανωτική ανασυγκρότηση προκύπτουν από την πολιτική μας θέση, γιατί η μορφή και η λειτουργία της κομματικής οργάνωσης είναι βαθιά πολιτική πράξη, είναι η αντανάκλαση της πολιτικής μας αντίληψης για την κοινωνία. Και εμείς ως Ελληνες Σοσιαλιστές διατηρούμε ακατάλυτους δεσμούς με την κοινωνία, γιατί απ’ αυτήν προερχόμαστε και αυτήν εκπροσωπούμε.

 

• Σε πρωτοβάθμιο επίπεδο (σε επίπεδο Δήμου) συγκροτούνται Δημοτικές Οργανώσεις. Ειδικά για τους Μητροπολιτικούς Δήμους Αθηνών, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης ιδρύονται Οργανώσεις ανά Δημοτικό Διαμέρισμα.
• Στις Δημοτικές Οργανώσεις συμμετέχουν μέλη και φίλοι. Τα μέλη έχουν δικαίωμα εκλέγειν και εκλέγεσθαι, οι φίλοι έχουν μόνο δικαίωμα εκλέγειν. Αμφότεροι (μέλη και φίλοι) συμμετέχουν με δικαίωμα λόγου στις ολομέλειες των Δημοτικών Οργανώσεων.
• Σε κάθε Δημοτική Οργάνωση εκλέγεται 5μελής Συντονιστική Επιτροπή με κατανομή αρμοδιοτήτων στα μέλη της και με αρμοδιότητες συντονισμού της δράσης και της λειτουργίας της οργάνωσης.
• Οι Πρωτοβάθμιες Οργανώσεις Εργασίας ή Χώρου Δουλειάς καθώς και οι Θεματικές Οργανώσεις καταργούνται. Το κόμμα πρέπει να ξεπεράσει τις πάσης φύσεως «συντεχνιακές» παθογένειες. Κανένας επιμέρους συντεχνιακός χώρος δεν μπορεί να έχει αυτόνομη λειτουργία στο πλαίσιο της πολιτικής δράσης του κόμματος. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι κόμμα όλης της κοινωνίας και να αναφέρεται συνολικά και ισότιμα στα κοινωνικά ζητήματα.
• Σε δευτεροβάθμιο επίπεδο οι Δημοτικές Οργανώσεις καθοδηγούνται από τις Περιφερειακές Επιτροπές. Οι περιφερειακές Επιτροπές είναι 9μελείς.
• Τα μέλη των Περιφερειακών Επιτροπών εκλέγονται από τις αντίστοιχες Περιφερειακές Συνελεύσεις. Οι Περιφερειακές Συνελεύσεις συγκροτούνται από αιρετούς αντιπροσώπους εκλεγμένους σε πρωτοβάθμιο επίπεδο (από τις Δημοτικές Οργανώσεις).
• Τακτική εκλογική διαδικασία σε πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο επίπεδο γίνεται κάθε 3ετία, στο πλαίσιο των προσυνεδριακών διαδικασιών του κόμματος.
• Το Συνέδριο είναι το ανώτατο καθοδηγητικό και συνθετικό πολιτικό όργανο του κόμματος. Οι σύνεδροι εκλέγονται από την Περιφερειακή Συνέλευση, μέσα από δημοκρατική εκλογική διαδικασία. Στο Συνέδριο συμμετέχουν αυτοδίκαια τα μέλη του απερχόμενου Εθνικού Συμβουλίου και οι εκλεγμένοι – εν ισχύ – σύντροφοι σε τριτοβάθμια συνδικαλιστικά όργανα, την ΚΕΔΚΕ, τα Επιμελητήρια, τους μεγάλους και αναγνωρισμένους επιστημονικούς συλλόγους, τη νεολαία κλπ. Επίσης συμμετέχουν (χωρίς δικαίωμα ψήφου) φίλοι εκπρόσωποι κοινωνικών ομάδων και Φορέων (μη κυβερνητικών οργανώσεων, μαζικών φορέων κλπ.)
• Το Εθνικό Συμβούλιο είναι το κεντρικό συλλογικό συντονιστικό & πολιτικό όργανο του κόμματος. Τα μέλη του εκλέγονται από το Συνέδριο. Το Εθνικό Συμβούλιο κωδικοποιεί και εφαρμόζει τις κεντρικές πολιτικές θέσεις που έχουν αποφασιστεί από το Συνέδριο, εμπλουτισμένες και επικαιροποιημένες με τα πορίσματα των Συνδιασκέψεων και τεκμηριωμένες από τους αντίστοιχους Τομείς εργασίας.
• Ο Γραμματέας του Συμβουλίου εκλέγεται από το Εθνικό Συμβούλιο.
• Το Εθνικό Συμβούλιο εκλέγει επίσης το Πολιτικό Συμβούλιο.
• Το Πολιτικό Συμβούλιο είναι το όργανο εκείνο που έχει την πολιτική ευθύνη ομογενοποίησης και ενιαίας συγκρότησης και διατύπωσης των διαφόρων απόψεων και θέσεων στο εσωτερικό του κόμματος. Αποτελεί τη σύγχρονη έκφραση του «Ενιαίου Κέντρου Καθοδήγησης» της κομματικής οργάνωσης, της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και – ενδεχομένως – της Κυβέρνησης.
• Το Πολιτικό Συμβούλιο λειτουργεί με συγκεκριμένες κατανομές ευθυνών στα μέλη του ανά τομέα πολιτικής. Στο Πολιτικό Συμβούλιο προεδρεύει ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
• Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ λειτουργεί ανεξάρτητα, αλλά ενταγμένη στη συνολική λειτουργία του Κόμματος, αφού τα μέλη της είναι οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των προτάσεων που έχουν γίνει από την βάση του Κινήματος. Ο Γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας συμμετέχει αυτοδίκαια στο Πολιτικό Συμβούλιο. Η Κοινοβουλευτική Ομάδα υπόκειται στην καθοδήγηση του Πολιτικού Συμβουλίου.
• Το Συνέδριο του Κόμματος συγκαλείται τακτικά ανά 3ετία. Κάθε Συνέδριο εκλέγει νέα όργανα (Εθνικό Συμβούλιο και Πρόεδρο).
• Στις περιόδους μεταξύ δύο Συνεδρίων συγκαλούνται Συνδιασκέψεις, όποτε κρίνεται σκόπιμο. Στις Συνδιασκέψεις συμμετέχουν τα εκλεγμένα – εν ισχύ – μέλη του Συνεδρίου (σύνεδροι). Στις Συνδιασκέψεις συμμετέχουν επιπλέον μέλη εκλεγμένα από τις οργανώσεις, σε ποσοστό 20% των μελών του Συνεδρίου. Οι Συνδιασκέψεις δεν έχουν αρμοδιότητα εκλογής οργάνων, παρά μόνο εξειδίκευσης και τεκμηρίωσης – κατόπιν διαβούλευσης – επιμέρους πολιτικών θέσεων.
• Οι θητείες των όλων αιρετών αντιπροσώπων σε οποιοδήποτε όργανο του κομματικού μηχανισμού, ανά βαθμίδα πρέπει να είναι κατά μέγιστο οι δύο συνεχείς ή οι τρεις διακοπτόμενες, με αναδρομική ισχύ. Εξαιρείται η θέση του Προέδρου.
• Η εκλογή Προέδρου γίνεται από το Συνέδριο με χρονικό διάστημα θητείας μεταξύ δύο Συνεδρίων. Για τη θέση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ δεν ισχύουν οι περιορισμοί περί 2 και 3 θητειών ή περί αναδρομικότητας.
• Ολα τα όργανα του κομματικού μηχανισμού του ΠΑΣΟΚ είναι αιρετά.
• Καθιερώνεται λίστα εκλογής υποψηφίων βουλευτών και καταργείται η σταυροδοσία. Μόνο έτσι θα αντιμετωπιστούν ριζικά τα φαινόμενα προσωπικών πολιτικών και εξάρτησης των βουλευτών από οικονομικά συμφέροντα. Η λίστα συγκροτείται με ευθύνη των περιφερειακών οργανώσεων, μέσα από εσωκομματική εκλογική διαδικασία μελών και φίλων και θα εγκρίνεται από το Εθνικό Συμβούλιο.
• Πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις ένταξης στις κομματικές οργανώσεις, να υπάρχουν «προενταξιακές» διαδικασίες ιδεολογικής διαφώτισης και οργανωτικής συνειδητοποίησης. Την ιδιότητα του μέλους, η οποία προϋποθέτει συγκεκριμένα πολιτικά χαρακτηριστικά και συνεπάγεται συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα, δεν μπορεί να αποκτά κάποιος χωρίς πολιτικά κριτήρια. Η μη τήρηση των υποχρεώσεων του μέλους και η ισοπέδωση των διαδικασιών πολιτικής λειτουργίας μέσα στον κομματικό μηχανισμό μπορεί να ακυρώσει την ίδια την ύπαρξη του κόμματος. Γι’ αυτό κυρίαρχο μέλημα και προτεραιότητα όλων των συντρόφων πρέπει να είναι το ποιοτικό ανέβασμα της λειτουργίας της οργάνωσης, της διασφάλισης της συλλογικότητας, της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης, του σχεδιασμού, υλοποίησης και ελέγχου της καθημερινής πολιτικής δουλειάς.
• Η ιδεολογική και πολιτική επιμόρφωση είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για την για την επιβίωση της οργάνωσης και η ιδεολογική διαπάλη και σύνθεση απαραίτητος όρος για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής μας δράσης. Πρέπει να υπάρχει τακτική, προγραμματισμένη και συνεχής ιδεολογική και πολιτική επιμόρφωση και διαπαιδαγώγηση των μελών, των στελεχών και των φίλων της οργάνωσης, μέσω ειδικών θεματικών πολιτικών διαδικασιών – ολομελειών. Ειδικά για τους φίλους, η καινοτόμα προσέγγιση της δραστηριοποίησής τους στα οργανωτικά δρώμενα και η πολιτική τους συνεισφορά είναι απαραίτητη στο πλαίσιο της ανοιχτής διαλεκτικής και ανατροφοδοτούμενης σχέσης του ΠΑΣΟΚ με την κοινωνία.
• Στο κόμμα λειτουργούν τομείς εξειδίκευσης και εργασίας του Εθνικού Συμβουλίου με συμμετοχή μελών από τις οργανώσεις βάσης (Δημοτικές Οργανώσεις) και κεντρική ευθύνη εξουσιοδοτημένων συντρόφων – μελών του Εθνικού Συμβουλίου και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Στους Τομείς μπορούν να συμμετέχουν και φίλοι.
• Στο ΠΑΣΟΚ είναι καθιερωμένη καταστατικά η λειτουργία ιδεολογικών τάσεων και ρευμάτων στο εσωτερικό του. Η θεσμοθέτηση και λειτουργία τάσεων κατηγορείται ως διαδικασία εσωστρέφειας και ως η αιτία μετατροπής του κομματικού μηχανισμού σε πεδίο αντιπαράθεσης μηχανισμών και προσωπικών πολιτικών. Αποτελεί πολιτικό στρουθοκαμηλισμό να αρνούμαστε την θεσμοθέτηση των τάσεων στο εσωτερικό του Κόμματος, όταν αυτές υπάρχουν και στην ουσία λειτουργούν από την ίδρυσή του. Η ιδεολογική ζύμωση, η οποία υπήρχε πάντα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ ως θεμελιώδες χαρακτηριστικό της κινηματικής του υπόστασης και της πολυσυλλεκτικής του φυσιογνωμίας, ουσιαστικά αποτύπωνε στην πράξη την ύπαρξη και λειτουργία πολιτικών και ιδεολογικών ρευμάτων. Η ικανότητα του μηχανισμού και του Ενιαίου Κέντρου Καθοδήγησης έγκειται στην αποτελεσματικότητα των καθοδηγητικών οργάνων να επιτύχουν την ομογενοποίηση των πολιτικών αυτών ρευμάτων και να διατυπώσουν τελικά μια συνολική πολιτική σύνθεση. Συνεπώς νομιμοποιείται η ύπαρξη και λειτουργία ιδεολογικών τάσεων και ρευμάτων στο εσωτερικό του κόμματος, υπό τον όρο ότι σέβονται στην πράξη το ιδεολογικό πλαίσιο και το Καταστατικό του Κινήματος.
• Η οικονομική ενίσχυση του κόμματος επιτυγχάνεται μόνο με διαφανείς διαδικασίες. Για την οικονομική ανεξαρτησία του κόμματος, καθιερώνεται ετήσια συνδρομή. Η οικονομική συνδρομή για τα μέλη διαμορφώνεται στα 50€ ετησίως και για τους φίλους στα € 30 ετησίως. Η συνδρομή καταβάλλεται στο ταμείο της πρωτοβάθμιας Δημοτικής Οργάνωσης που συμμετέχει το μέλος ή ο φίλος, μέσα στον πρώτο ημερολογιακό μήνα κάθε έτους.
• Επιτρέπεται η διοργάνωση εξορμήσεων οικονομικής ενίσχυσης από ειδικά συγκροτούμενα κλιμάκια του κόμματος, αποτελούμενα από μέλη και φίλους, υπό την καθοδήγηση μελών της αντίστοιχης Συντονιστικής Επιτροπής της Δημοτικής Οργάνωσης και της Περιφερειακής Επιτροπής.