Οι «Ελληνες Σοσιαλιστές», το εσωκομματικό ρεύμα ιδεών του ΠΑΣΟΚ στο οποίο ανήκω από την δημιουργία του, έχουν διατυπώσει την ακόλουθη μεταρρυθμιστική πρόταση για την Κοινωνική Ασφάλιση: «Με καταπίστευμα τις τραπεζικές μετοχές κρατικής κυριότητας, να προικοδοτήσουμε με τα μερίσματά τους ένα νέο, δίκαιο και βιώσιμο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης για τους εισερχόμενους στην εργασία». Η πρόταση αυτή κινείται – σε γενικές γραμμές – στη σωστή κατεύθυνση.
Όμως, αναρωτιέμαι, γιατί να περιορίζεται στους (νέο?)εισερχόμενους στην αγορά εργασίας?
Τι γίνεται με τους ήδη ενταγμένους στην αγορά εργασίας?
Γιατί αυτοί που πληρώνουν ήδη (και οι «πιο κοντά στην έξοδο» πλήρωναν ήδη μια ζωή) ένα σύστημα το οποίο σήμερα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του να βρεθούν πάλι «ριγμένοι»?
Οι άνεργοι, οι οποίοι δεν είναι άνεργοι κατ’ επιλογήν τους, δεν δικαιούνται ισότιμη ασφαλιστική κάλυψη με τους εισφέροντες?
Τότε, ποιο το πραγματικό νόημα της «Κοινωνικής» Ασφάλισης?

Κατά την άποψή μου, μια ρηξικέλευθη μεταρρύθμιση θα ήταν να ενοποιηθούν όλα τα Ταμεία σε ένα, το οποίο αφενός θα καταστεί βιώσιμο, αφετέρου θα εξασφαλίζει την σύνταξη και την περίθαλψη σε όλους (και στους ανέργους).

Με την «υπερκινητικότητα» που πλέον έχει καθιερωθεί στην αγορά εργασίας (για να το πω …κομψά και να μην χρησιμοποιήσω τον όρο «απορρύθμιση»), δεν έχει νόημα – κατά την άποψή μου – να υπάρχουν κλαδικά Ταμεία ή ομοιοεπαγγελματικά Ταμεία (τα οποία, συν τοις άλλοις διαιωνίζουν έναν ιδιότυπο συντεχνιασμό και εντείνουν τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις και ανισότητες). Ολοι σε ένα Φορέα, μία κοινωνική ασφάλιση, αναλογικές παροχές ανάλογα με τις εισφορές.

Χωρίς να είμαι ειδήμων περί τα ασφαλιστικά για να εκπονήσω αναλογιστική μελέτη, να παραθέσω στοιχεία και αναλυτικό πλαίσιο βιωσιμότητας, η πρότασή μου είναι καθαρά πολιτική. Όμως μια πολιτική για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από την γενικότερη αναπτυξιακή και δημοσιονομική πολιτική, για την οποία έχω ήδη πει ότι ένας από τους βασικούς στόχους – πυλώνες θα πρέπει να είναι η αύξηση της απασχόλησης (άρα και της μείωσης της ανεργίας, άρα και της αύξησης των εισρεόντων πόρων στο σύστημα ασφάλισης, άρα και της εξασφάλισης της βιωσιμότητάς του). Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να τηρείται απαρέγκλιτα η τριμερής χρηματοδότηση, να υπάρχει χρηστή διαχείριση των πόρων (εισφορών και αποθεματικών), να είναι αυστηρά ανταποδοτικό και να υπόκειται σε συνεχή δημόσια (κοινωνική) λογοδοσία. Ας μην ξεχνάμε ότι το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα είναι μια μορφή πολυμετοχικής επιχείρησης (μια μορφή εταιρείας λαϊκής βάσης), συνεπώς η δημόσια λογοδοσία και έλεγχος είναι εκ των «ουκ άνευ». Καμία επιχείρηση δεν λειτουργεί εν κρυπτώ από τους μετόχους της.

Όλα όσα επισημαίνονται σχετικά με τα κακώς κείμενα του ασφαλιστικού μας συστήματος (ανορθολογική διαχείριση, κακή οργάνωση, μαφιόζικα κυκλώματα στο χώρο του φαρμάκου-υπερσυνταγογράφηση, αναντιστοιχία με την αύξηση προσδόκιμου ζωής κλπ.) είναι μεν σωστά (ως επισημάνσεις), αποτελούν όμως τεχνικές παραμέτρους και προϋποθέσεις που όταν εκλείψουν θα εξασφαλίζουν την χρηστή διοίκηση και την ορθολογική οργάνωση και λειτουργία. Δεν δίνουν το πολιτικό στίγμα μιας σοσιαλιστικής ασφαλιστικής μεταρρύθμισης. Και αυτό το οποίο απαιτείται πλέον είναι μια συνολική αλλαγή στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης, μια Σοσιαλιστική Αλλαγή.