ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Για την εξέλιξη και ανάπτυξη του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα είναι απαραίτητα τόσο η επίλυση των βασικών διαρθρωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει, όσο και ο εκσυγχρονισμός των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των καλλιεργητικών πρακτικών και υποδομών, καθώς και η στρατηγική επιλογή καλλιεργειών και εκτροφών με ικανοποιητική απόδοση και υψηλή ποιότητα.
Η ορθολογική χρήση των εισροών και η σωστή διαχείριση των πόρων (ανθρώπινων, τεχνολογικών, υδάτινων και λοιπών φυσικών) μπορούν επίσης να συμβάλουν στη διατήρηση, βελτίωση και ανάπτυξη του Τομέα αυτού.
Παράλληλα, πρέπει να δοθεί βαρύτητα στην εφαρμογή συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης, βιολογικής καλλιέργειας, παραγωγής προϊόντων ονομασίας προέλευσης και χρήσης σημάτων ποιότητας, ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της εσωτερικής παραγωγής σε σχέση με τα εισαγόμενα προϊόντα.
Τέλος, η κατάρτιση και ενημέρωση των παραγωγών, η δημιουργία συμπράξεων και δικτυώσεων για την καλύτερη τομεακή οργάνωση, η προώθηση διεπαγγελματικών συμφωνιών και συνεργασιών, η εκπόνηση και υλοποίηση προγραμμάτων ανάπτυξης κλαδικής υποδομής και ποιοτικής βελτίωσης των προϊόντων, και η ανάπτυξη της έρευνας μπορούν να συμβάλλουν στην προσαρμογή του Πρωτογενούς Τομέα στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς αλλά και στην προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος καθώς και στην Ανάπτυξη.
Το (προτεινόμενο) Αγροτικό Επιμελητήριο Ελλάδας είναι ένας Οργανισμός – Ομπρέλα. Μέλη του είναι οι Συνεταιρισμοί – Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε όλη τη χώρα, σε κάθε κλάδο του Πρωτογενούς Τομέα της Οικονομίας. Στόχος του Αγροτικού Επιμελητηρίου είναι να προωθήσει την ιδέα του Συνεταιρισμού, να ενισχύσει το Συνεταιριστικό Κίνημα, και να ενισχύσει και να κατοχυρώσει τη θέση του Πρωτογενούς Τομέα σε ένα διεθνές περιβάλλον έντονα ανταγωνιστικό και μεταβαλλόμενο.
Η συνεταιριστική οργάνωση της αγροτικής παραγωγής είναι η λύση στην εξασφάλιση και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Πρωτογενούς Τομέα της χώρας μας. Οι συνεταιριστικές και καθετοποιημένες δομές παραγωγής είναι αυτές που εξασφαλίζουν – μέσω της βέλτιστης αξιοποίησης των πόρων – την επίτευξη «οικονομιών κλίμακος» που ευνοούν την ανταγωνιστικότητα και την προώθηση των αγροτικών προϊόντων, κατοχυρώνοντας τη θέση τους στον διεθνή καταμερισμό, αντιμετωπίζοντας με επιτυχία τις διάφορες στρεβλώσεις της αγοράς και τον διεθνοποιημένο ανταγωνισμό.
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ
Το Αγροτικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει ως αποστολή:
1. Να λειτουργεί ως ο επίσημος θεσμικός σύμβουλος της Πολιτείας σε θέματα οργάνωσης και ανάπτυξης του Πρωτογενούς Τομέα της Οικονομίας αλλά και σε γενικότερα θέματα αναπτυξιακής πολιτικής. Συγκεκριμένα διατυπώνει συγκεκριμένες θέσεις και πραγματοποιεί παρεμβάσεις στην πολιτική ηγεσία για όλα τα προωθούμενα νομοθετήματα τα οποία σχετίζονται με τον Πρωτογενή Τομέα.
2. Να εκπροσωπεί, να υποστηρίζει, να αναδεικνύει και να ενισχύει την συνεταιριστική –επιχειρηματική δραστηριότητα στον Πρωτογενή Τομέα. Συγκεκριμένα:
• Τηρεί και ενημερώνει Μητρώο Ελληνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων του Πρωτογενούς Τομέα.
• Ενημερώνει συστηματικά τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις – μέλη του γύρω από τις εξελίξεις σε κρίσιμα οικονομικά και επιχειρηματικά θέματα, τομεακού και γενικότερου ενδιαφέροντος.
• Παρακολουθεί τις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και υποστηρίζει την προσαρμοστικότητα των κλάδων της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αλιείας και του αγροτουρισμού, προσπαθώντας να μειώσει τα μειονεκτήματα και να ενισχύσει τα πλεονεκτήματά τους.
• Παρακολουθεί, κωδικοποιεί και ενημερώνει τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις – μέλη του για κάθε νομοθετική αλλαγή που θεσπίζεται, σε Εθνικό, Κοινοτικό η Διεθνές επίπεδο.
• Παρέχει δωρεάν πληροφόρηση και συμβουλευτικές υπηρεσίες στις συνεταιριστικές επιχειρήσεις – μέλη του.
• Καταγράφει τις ανάγκες και τις προτεραιότητες όλων των δυνάμεων της αγοράς του Πρωτογενούς Τομέα και τις προβάλλει κατάλληλα.
• Συμβάλλει στη δημιουργία ενός κλίματος συνεργασίας, αμοιβαίας εμπιστοσύνης και επιτυχούς πληροφόρησης του αγροτικού κόσμου.
• Διοργανώνει συνέδρια, ημερίδες και συναντήσεις για την ανάλυση ειδικών θεμάτων της αγροτικής οικονομίας και επιμέρους κλαδικών θεμάτων και για την εξειδίκευση νέων τεχνολογιών και καινοτόμων πρακτικών και «εργαλείων».
• Διοργανώνει και συμμετέχει σε επιχειρηματικές αποστολές από και προς ξένες χώρες, με σκοπό τη διεύρυνση των διεθνών οικονομικών σχέσεων.
• Στηρίζει την εξωστρέφεια των ελληνικών συνεταιριστικών επιχειρήσεων και ενισχύει την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές.
• Προωθεί πολιτικές και θεσμικές παρεμβάσεις, που ευνοούν την ενίσχυση της απασχόλησης, σε συνδυασμό με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς του Πρωτογενούς Τομέα.
• Διενεργεί έρευνες και μελέτες προκειμένου να εξυπηρετήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις παραγωγικές τάξεις, και να προωθήσει την πληρέστερη ενημέρωση των συνεταιριστικών επιχειρήσεων – μελών του.
• Αναπτύσσει επαφές με ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς και φορείς, με στόχο την ενημέρωση και την προώθηση θέσεων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ελληνικών συνεταιριστικών επιχειρήσεων του Πρωτογενούς Τομέα.
• Διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια επιμόρφωσης που προωθούν την αναβάθμιση του ανθρωπίνου δυναμικού των συνεταιριστικών επιχειρήσεων – μελών του.
• Πραγματοποιεί μια σειρά από τακτικές ενημερωτικές εκδόσεις, αναβαθμίζοντας τον ρόλο του και την απήχησή του στην ελληνική συνεταιριστική κοινότητα του Πρωτογενούς Τομέα.
• Λειτουργεί τον θεσμό των «Συνεταιριστικών Βραβείων» τα οποία απονέμει σε ετήσια βάση σε συνεταιρισμούς μέλη του, με στόχο την επιβράβευση της επιχειρηματικής αριστείας και την εν γένει ανάδειξη της επιχειρηματικότητας των συνεταιρισμών, ενισχύοντας επιχειρηματικές – συνεταιριστικές πρωτοβουλίες στον Πρωτογενή Τομέα που συμβάλλουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.
3. Με τις πρωτοβουλίες, τις δράσεις και τις παρεμβάσεις του, το Αγροτικό Επιμελητήριο επιδιώκει την όσο το δυνατό μεγαλύτερη ενθάρρυνση και υποστήριξη της συνεταιριστικής επιχειρηματικής πρωτοβουλίας, και συγκεκριμένα (στόχοι και ενέργειες):
• Να προωθήσει την έννοια της συνεταιριστικής οργάνωσης της παραγωγής, προσφέροντας κάθε είδους νομική και τεχνοκρατική συμβουλευτική υποστήριξη στις συνεταιριστικές επιχειρήσεις – μέλη του και ευρύτερα στον αγροτικό κόσμο.
• Να συμβάλει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των πάσης φύσεως αγκυλώσεων, στρεβλώσεων, παθογενειών και αντικινήτρων που εμποδίζουν την ανάληψη παραγωγικών πρωτοβουλιών από συνεταιρισμούς αλλά ακόμα και την συνεταιριστική οργάνωση της παραγωγής.
• Να συμβάλει στη δημιουργία ενός θεσμικού (νομοθετικού) και διοικητικού περιβάλλοντος που θα διασφαλίζει αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και υγιή ανταγωνισμό στον Πρωτογενή Τομέα.
• Να συμβάλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των συνεταιριστικών επιχειρήσεων του Πρωτογενούς Τομέα και κατ’ επέκταση της Ελληνικής Οικονομίας.
• Να συμβάλει στην προώθηση της καινοτομίας, της έρευνας και της τεχνολογίας και την υιοθέτησή τους από τις ελληνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις του Πρωτογενούς Τομέα και να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την προσέλκυση, αλλά και την προώθηση νέων και καινοτόμων παραγωγικών επενδύσεων από συνεταιρισμούς.
• Να συνδράμει στην αναβάθμιση και προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος («αγροτική» εκπαίδευση, κατάρτιση & επανακατάρτιση αγροτών κλπ.), ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της παραγωγικής διαδικασίας και της αγοράς.
• Να προωθήσει τις αρχές της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στις συνεταιριστικές επιχειρήσεις του Πρωτογενούς Τομέα και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πλαισίου περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνης λειτουργίας τους.
• Να συμβάλει στην ενίσχυση βιολογικών μορφών παραγωγής στον Πρωτογενή Τομέα και να προωθήσει μορφές «πράσινης» επιχειρηματικότητας.
• Να συμβάλει, τέλος, στη διαμόρφωση της «Αγροτικής Ταυτότητας» της χώρας, με προσανατολισμό στην βιολογική παραγωγή και γενικότερα στα προϊόντα ποιότητας.
Το Αγροτικό Επιμελητήριο προσπαθεί διαρκώς να διευρύνει τις προσφερόμενες υπηρεσίες του, μεγεθύνοντας έτσι την προσφορά του προς τις επιχειρήσεις/συνεταιρισμούς – μέλη του. Για το λόγο αυτό προτείνεται να επεκτείνει τις αρμοδιότητες και τις δραστηριότητές του στον χώρο του αγροτουρισμού, έναν ιδιαίτερα δυναμικό κλάδο παροχής υπηρεσιών του Πρωτογενούς Τομέα, με έντονα τα χαρακτηριστικά της διαδραστικότητας, της κλαδικής συνέργειας και της καινοτομίας.
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ
Το Αγροτικό Επιμελητήριο Ελλάδας προτείνεται να έχει πανελλαδική διάρθρωση.
Διοικείται από 7μελές Διοικητικό Συμβούλιο, οργανώνεται δε στις ακόλουθες Διευθύνσεις:
Αγροτικής παραγωγής, Κτηνοτροφίας, Αλιείας, Διοικητικών & Οικονομικών Υπηρεσιών και Πληροφορικής.
Ιδρύει παραρτήματα- τοπικά γραφεία σε πόλεις της χώρας, ύστερα από απόφαση του Δ.Σ.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Η πρόταση για τη δημιουργία «Ελληνικού Αγροτικού Επιμελητηρίου» μπορεί να αποτελέσει τη θεσμική απάντηση στην γενικότερη διαδικασία αναδιάρθρωσης, εκσυγχρονισμού και εξασφάλισης βιωσιμότητας για τον Πρωτογενή Τομέα. Σε μια συγκυρία που
• η χώρα αναζητεί την παραγωγική της ταυτότητα,
• η έλλειψη χρηματοδοτικών πόρων είναι καθοριστικής σημασίας,
• η δομική ανεργία και περιθωριοποίηση επηρεάζουν ολοένα και ευρύτερα στρώματα του παραγωγικού δυναμικού,
• η επιστροφή παραγωγικού δυναμικού στην περιφέρεια συντελείται «βίαια» και χωρίς στρατηγικό σχέδιο,
είναι απαραίτητο να υπάρξει ένας επίσημος φορέας που θα σχεδιάσει, θα εξειδικεύσει και θα προωθήσει πολιτικές αναδιοργάνωσης, παραγωγικής ανασυγκρότησης και εξωστρέφειας του Αγροτικού και γενικότερα του Πρωτογενούς Τομέα.
Οι παραδοσιακές συλλογικότητες (ΠΑΣΕΓΕΣ, ΓΕΣΑΣΕ) θεωρούμε πως έχουν μείνει πίσω σε σχέση με τις καταιγιστικές αλλαγές που συντελούνται παγκοσμίως. Αδυνατούν δε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες οι οποίες απαιτούν τεχνοκρατική και τεκμηριωμένη υποστήριξη. Πάντα βέβαια στο πλαίσιο των στρατηγικών πολιτικών επιλογών της Πολιτείας για την κατοχύρωση και ενίσχυση του Πρωτογενούς Τομέα.
Ενας Φορέας Επιμελητηριακής μορφής διαθέτει την προσαρμοστικότητα, την τεχνογνωσία, την υποδομή αλλά και τη θεσμική κατοχύρωση να επιτελέσει τον καθοριστικό ρόλο του Συμβούλου του Κράτους σε αγροτικά θέματα, αλλά – κυριότερο – να προωθήσει σύγχρονες μορφές και μοντέλα παραγωγικής και διαχειριστικής αναδιάρθρωσης (Συνεταιρισμοί «νέου τύπου», Αγροτικές εταιρείες λαϊκής βάσης, καθετοποίηση κλπ.). Με αυτό τον τρόπο θα ενισχυθεί ένας ιδιαίτερα δυναμικός Τομέας της Οικονομίας, θα ενισχυθούν συντονισμένα και σχεδιασμένα – άρα αποτελεσματικά – οι τομεακές και δια-τομεακές συνέργειες, θα δοθεί ουσιαστική ώθηση στην αποκέντρωση και στην περιφερειακή ανάπτυξη, θα επιτευχθεί (ή έστω θα προσεγγιστεί) το εμπορικό ισοζύγιο (εισαγωγών – εξαγωγών), δεδομένης της σημαντικής συμβολής του Πρωτογενούς Τομέα στο Εθνικό ΑΕΠ (5,2%) και στις εξαγωγές (17%) – στοιχεία 2006.
Επιπλέον θα προωθηθούν πολιτικές πράσινης ανάπτυξης, αυτοοργάνωσης και κοινωνικής οικονομίας, οι οποίες αποτελούν προτεραιότητα στην ατζέντα των πολιτικών ενός σύγχρονου Σοσιαλιστικού Κόμματος.
